Leer. Je kunt er van alles van maken. Schoenen, riemen, stoelen, banken, voetballen. En tassen. En daar gaan we het vandaag even over hebben, over tassen. Maar om daar te komen, moet ik eerst even een omweggetje maken. Een omweg langs Youtube.

Ikzelf ben niet zo’n Youtube gebruiker, alleen af en toe iets ouds opzoeken. Je leest of hoort wat over iets van vroeger, een film of een sportgebeurtenis of zo, en dat zoek je dan op Youtube op. Wist u trouwens dat het allereerste filmpje op Youtube er eentje is waarin een jongen wat vertelt over hoe ‘cool’ olifanten zijn? Uit de categorie ‘fijn dat ik het weet, zeker dat ik het morgen weer vergeet’.

Maar Youtube is ook een platform geworden waar iedereen van alles op kan gooien. Zingende, dansende, schreeuwende en vooral ook zich belachelijk makende mensen, ze komen allemaal voorbij. Ze roepen dan wat over een product of dienst, mensen vinden het leuk, kopen dat product, en meneer of mevrouw strijkt wat centen op. Vroeger heette dat gewoon reclame maken. Nu niet meer, nu zijn het ‘influencers’.

Stream jezelf als je aan het gamen bent, als je een product uitpakt (unboxing!) of als je iets nieuws op je gezicht smeert, en je verdient geld, en steeds meer naarmate er meer mensen kijken. En dus komen we via een omweg terug waar ik wilde zijn; Jeffree Star.

Jeffree is een nogal extravagante Youtube ster, die van alles ondernomen heeft. Maar het bekendst is hij wel met z’n cosmetica lijn. En die levert miljoenen op. Echt vele miljoenen. En dat met filmpjes waarin hij zichzelf opmaakt, met zijn eigen spullen natuurlijk, en de kijkers aanspoort om toch vooral die spullen te kopen.

En wat doet Jeffree met die miljoenen? Tassen kopen, heel veel leren tassen! Onlangs verscheen er een video waarin hij een rondleiding gaf door zijn gigantische huis, inclusief de enorme roze kluis waarin zijn tassencollectie stond. Zo heeft de heer Star de grootste collectie Hermès Birkin tassen (meer dan Kylie Jenner, als u die kent) ter wereld. Bij de rondleiding liet hij er verschillende zien, waaronder de Hermès Miloticus Crocodile Himalaya Birkin. Die hem 379.000 dollar kostte.

Aardig verdienen dus, met wat videootjes op Youtube. Wat de arme krokodil er van vond, toen hij van dier naar tas migreerde is overigens niet bekend.

Heeft u ‘m wel eens gezien, ‘Easy Rider’? Het is een film uit 1969, die is uitgegroeid tot een echte ‘cultfilm’. De hoofdrollen zijn dan wel volgens de poster voor Dennis Hopper, Peter Fonda en Jack Nicholson, maar de blikvangers zijn voor mij toch wel de motoren in de film.

De film gaat over een paar motorrijders, op zoek naar vrijheid. We volgen hen op hun trip door de VS. De mannen rijden motor, zoeken absolute vrijheid en dragen natuurlijk leer. Toch ook een beetje wat je vaak als motto voor de motorclubs van tegenwoordig hoort. En dat zijn er nogal wat.

Want het mag dan zo zijn dat we in het nieuws vooral negatieve berichten horen over motorclubs, er zijn ook heel veel ‘brave’ clubs in Nederland. Dan moet je tegenwoordig denken aan een stoet van vooral mannen, de veertig ruim gepasseerd, die op hun ‘stoere ros’ ons land doorkruisen. Als u ergens aan een dijkje in een landelijke omgeving woont, kent u het wel. Zo’n rij motoren die dan langs komt rijden. Daveren. Denderen. Tuffen. Een rij die met wat geluidsoverlast voorbij komt, laten we maar zeggen.

Laat ik het maar toegeven, ook ik ben schuldig. Want ik heb ook zo’n ding. Ik mag dan nooit lid geweest zijn van een motorclub, ik ken dat gevoel van vrijheid wel. Voor mij is dat op zo’n ding, ’s ochtends vroeg in de zomer door de weilanden rijden. Het zonnetje is al op, en het vizier is open om de frisse lucht op te snuiven. Heerlijk!

En ja, ik heb ook een leren jack. Zo’n zwaar vliegeniersjack, met zo’n dikke bontkraag. Hartstikke stoer vond ik die jas, toen ik ‘m jaren geleden kocht. Er is wel 1 klein probleempje. Want waar laat je dat ding als je ergens bent? Op een terrasje zit of zo? Dan is ‘ie wel log en warm hoor, die jas. En een koffer is niet stoer. De Easy Riders uit de film hadden toch ook geen bagagetassen aan de zijkant hangen?

Nog 1 dingetje over Easy Rider; de titelsong. Dat is het ultieme motornummer, van Steppenwolf: ‘Born to be wild’. Terug naar die zaterdagochtend, met het vizier open. Zo’n ochtend is pas echt perfect met Steppenwolf op de ‘oortjes’.

Leren jas aan: ‘Born to be wild’! In mijn eigen fantasie dan toch …

Eindelijk goed weer de afgelopen dagen! Lekker buiten, in de tuin, in de zon. Zo komen we het weekend wel door. Da’s heel wat anders dan de afgelopen weken, met dat druilerige weer. Heel veel meer dan een spelletje doen, wat boeken lezen of tv kijken zat er dan niet in. Ook al omdat we nergens heen konden natuurlijk.

Tijdens één van die saaie avonden kwam ik nog een film tegen die ik kende van een jaar of 35 geleden. Zo’n typische jaren tachtig film, die nu nogal gedateerd overkwam. Ik heb het over ‘Crocodile Dundee’. Als u die nooit gezien heeft; geen ramp.

Het belangrijkste dat u moet onthouden is dat ‘Crocodile Dundee’ gaat over een Australische man uit de outback, van het platteland daar dus. En die komt in de VS terecht. Ik heb de film niet uitgekeken, maar daar gaat het ook niet om. Wel over het ‘Crocodile’ van ‘Crocodile Dundee’. Want ik moest wel aan hem denken, toen ik een stuk in een blad tegenkwam, waar lyrisch gedaan werd over nieuwe schoenen van echt krokodillenleer. En toen dacht ik ‘kan dat tegenwoordig nog?’

Leren schoenen van koeienhuid, of een bank ervan, dat snap ik nog. Zeker ook omdat het leer dan een bijproduct is. Niet leuk voor vegetariërs, maar de koe wordt opgegeten, en van de huid wordt leer gemaakt. Nogmaals, dat snap ik. Maar krokodillenleer?

Ik heb me er even in verdiept, de krokodil is dus gewoon een bedreigde diersoort. En toch worden ze in Australië en de VS gefokt, alleen maar om er een kek paar schoentjes van te maken. Of een peperdure tas of zo. Niet echt mijn ding. Ik zag er beelden van, en dan wordt je niet vrolijk. De dieren zitten boven op elkaar, en zijn onderling enorm agressief. Als ze dan een jaar of 4 / 5 zijn, worden ze afgemaakt en gestroopt. En dat allemaal om de dames van Beverly Hills een mooie tas te kunnen leveren.

En dus dacht ik aan ‘Crocodile Dundee’. Want ik vond de film dan misschien niet echt geweldig, de hoofdpersoon wist wel met dieren om te gaan. En hij behandelde die met respect. En dat deed ‘ie vooral niet om er later schoenen van te maken.

Misschien een ideetje voor de chique dames …

Van de week zat ik voor het eerst weer eens op een terras wat te eten. Toen de terrassen net open waren, heb ik dat nog maar even achterwege gelaten. Waarom vraagt u misschien? Nou, het was rotweer. Maar vorige week was het zo ver, alleen wel jammer van al dat lawaai die dag.

Naast ons terras stonden namelijk twee kerels flink ruzie te maken. De één stond te schreeuwen tegen de ander, waarover was trouwens niet eens echt duidelijk. ‘Nou, die trekt aardig van leer’, zei mijn echtgenote. En dus deed het ‘klik’ in mijn hoofd.

Want ‘van leer trekken’, waar komt die uitdrukking dan vandaan dacht ik meteen. Dus gelijk even opgezocht, waar heb je anders Google voor. En ik vond dat het leer hier staat voor het leren omhulsel waarin een zwaard vroeger zat. Van leer trekken betekent dan dus eigenlijk ‘het wapen uit de leren schede trekken’.

Hartsikke interessant natuurlijk. Maar u kent mijn stuiterbrein inmiddels misschien wel een beetje. Want om eerlijk te zijn, zocht ik die betekenis pas op nadat ik weer eens ontzettend flauw tegen mijn vrouw was. Associërend op ‘van leer’ kwam ik met de vraag of ze dan Benjamin, Fred of Thijs bedoelde. Tja, ik zei het al, flauw. Al moest ze gelukkig wel even glimlachen.

En omdat ik van de weetjes ben, en omdat voor ons bedrijf de naam ‘Van Leer’ natuurlijk een prachtige naam is, ga ik ook nog maar even uitleggen wie wie is. Eerst Benjamin, een keeper die zelfs bij Ajax keepte. En toch is Benjamin tegenwoordig vooral bekend als het vriendje van Lieke Martens. Had ‘ie waarschijnlijk nooit gedacht, dat zijn vriendin de Champions League zou winnen met Barcelona, terwijl hij ergens op de bank zat.

Dan Fred, die ik eigenlijk helemaal niet ken. Gelukkig vertelt Google me dat hij stilist is, TV-programma’s maakt en ook in het theater optreedt. Prima, dan weten we dat ook weer.

Tot slot de bekendste Van Leer: Thijs. Hij voerde in de jaren zeventig met zijn groep Focus de hitlijsten aan, met nummers waarin zijn dwarsfluit meer dan eens de hoofdrol speelde. En Thijs was zelfs bekend in de Verenigde Staten. Met Focus heeft hij daar twee gouden platen behaald, en hij stond met het nummer ‘Hocus Pocus’ zelfs op de achtste plaats van de Billboard Hot 100.

Niet slecht voor een jodelende dwarsfluitist!

Gisteren was ik op internet wat aan het rondkijken, op zoek naar een nieuwe leren jas. Niet dat ik zo’n stoere kerel ben, maar ik heb wel een motor. En op een motor is een goede leren jas toch wel top. Maar ja, de keus is zo’n beetje oneindig. Ik dus steeds maar doorklikken, en nog eens doorklikken. De juiste jas was nog niet zo snel gevonden.

En toen viel me wat op. Er worden wel heel veel termen door elkaar gebruikt bij die leren jassen. En hetzelfde geldt eigenlijk voor leren meubelen. Neem alleen al de namen die gelinkt zijn aan waar het vandaan komt, of beter, van welk dier het leer komt. Varkensleer, kalfsleer, rundleer. En daarnaast heb je dan ook nog termen als ‘nappa’, suède, lammy. Dus ik bedacht dat het misschien handig zou zijn als ik daar even wat duidelijkheid in ga brengen, voor wie het nog niet weet.

We beginnen met nappa. Nappaleer of nappa is gedekt, geverfd leer. Het leer is meestal afkomstig van lams- of schapenhuid en staat bekend om de zachtheid en duurzaamheid. Het voordeel van nappaleer is dat het erg goed bestand is tegen beschadiging. Het nadeel is dat het wat stug aanvoelt. Nappaleer wordt vaak gebruikt voor hoogwaardige producten, zoals luxe meubilair.

Dan suède. De naam komt trouwens van het Frans woord voor Zweden. Suède wordt gemaakt van de binnenkant van leer. Suède is hierdoor minder duurzaam, maar wel zachter dan gewoon leer. Suède heeft een geborstelde structuur en lijkt wel wat op stof, wat het geschikt maakt voor het fabriceren van kleding. Door de open structuur van suède wordt het snel vuil en is het met name vatbaar voor voedselvlekken. Niet zo’n goed idee voor een bank of stoel dus.

Tot slot dan ‘lammy’. Omdat de échte lammy jas beide kanten van een dierenhuid gebruikt, zowel de daadwerkelijke huid als de vacht, is het de ideale warme winterjas. Het is dus een leersoort waarbij de haren nog op het leer zitten. De term verwijst naar lam, waar dit leer vroeger vrijwel altijd van gemaakt werd. Beetje maf dus om tegenwoordig ‘geitenlammy’ te zien in een omschrijving. Dat zou dan een geitenjas van lamsleer moeten zijn?

Nou, ik hoop dat u weer wat geleerd heeft. Mij heeft het helaas nog geen nieuw motorjack opgeleverd, nog maar even doorzoeken dus …

Kent u het nog, dat maffe nummer dat opeens opdook in de hitparade van 1981: ‘Annie, hou jij m’n tassie even vast’? Het werd een enorme hit en reikte zelfs tot de eerste plaats. Nou wil ik het verder niet over die hit, of over Annie hebben, want die hebben niet veel met leer te maken. Ik wil het over tassen hebben dit keer.

Of de tas die Annie moest vasthouden van leer was, vertelt het liedje niet, maar het zou zo maar kunnen. Want het maken van tassen is toch wel één van de meeste gebruikelijke toepassingen van leer. Naast schoenen natuurlijk. Dus dat tasje uit het liedje was vast van leer, denk ik dan.

Het liedje vertelt natuurlijk ook niet of het mooi tasje was, een grote tas of misschien een dure tas. Jammer, want daar ben ik dan wel benieuwd naar. Waarom? Nou omdat ik laatst iets las over een leren tas die een record had gebroken, wat betreft de prijs dan. Ik heb het over de Hermès Himalaya Birkin tas. Die ging namelijk weg voor het aardige sommetje van € 340.139,23. Bijna drie-en-een-halve ton dus. En er is er nu weer één te koop!

Wat is er nou zo bijzonder aan die tas, behalve de prijs dan, want hij moet dit keer bijna € 400.000 opleveren. Nou, het is misschien wel de meest zeldzame en meest gewilde handtas ter wereld, gemaakt van het leer van de Nijlkrokodil, weergegeven in een subtiele kleur die bedoeld is om beelden op te roepen van de majestueuze Himalaya-bergen, met een verfproces dat vele uren duurt.

Die kleur past perfect bij de 18-karaats witgouden hengsels, die bezet zijn met witte diamanten. Het slot alleen al bestaat uit 68,4 gram 18-karaats witgoud en is bezet met 40 witte ronde briljanten, in totaal 1,64 karaat.

En dan zitten er op de tas zelf ook nog eens meer dan 200 diamanten voor een totaal van 8,2 karaat. Dit is misschien wel de zeldzaamste, meest spectaculaire en meest verbluffende tas die ooit is gemaakt, en u kunt ‘m kopen! Als u ergens nog 4 ton heeft liggen natuurlijk.

En Annie? Nou die moet die tas dan maar heel erg goed vasthouden, als de eigenares even wil dansen!

Wel eens gehoord die uitdrukking, ‘Het lederen monster’? En dan bedoel ik niet deel 335 uit de Suske & Wiske reeks natuurlijk. Want daar gebruikt de schrijver alleen maar een bekende Nederlandse uitdrukking, maar hij bedoelt gewoon een voetbal. Maar dat wist u vast wel. De bijnaam van een voetbal komt natuurlijk van het materiaal waar de bal gemaakt wordt.

Ik denk niet dat er nog een andere vorm van leergebruik is, waarbij een stuk leer van (uitgerold) waarschijnlijk nog niet eens één vierkante meter miljarden mensen tegelijk in de ban kan houden. De finale van de FIFA Wereldbeker in 2018 werd zelfs door ruim 3,5 miljard mensen gevolgd, die keken naar een stukje leer dat heen en weer geschopt werd.

En daar wringt de (voetbal)schoen trouwens wel een beetje , want tegenwoordig worden voetballen eigenlijk niet meer van leer gemaakt. Er zijn tegenwoordig veel ballen van kunststof, of er wordt waterafstotend leer gebruikt.

De oudst bekende bal die nog bewaard is gebleven is er één uit 1855, en die was van rubber. Moet best bijzonder zijn geweest, met een rubberen bal voetballen. Maar in de loop der jaren werd die rubberen bal vervangen door eentje van leer. Probleem daarbij was toch wel dat ze zich volzogen met water, en dat ze dus loodzwaar werden. Veel plezier bij een kopbal! En je had ook nog de veters, om de bal bij elkaar te houden.

Geluk waren ze dan rond 1950 zo ver dat de veters vervangen werden door ventielen, en dat het leer ook geverfd werd, om die opname van water tegen te gaan. En op het WK in 1986, in Mexico, werd er voor het eerst gespeeld met een bal van polyurethaan, geen leer meer dus.

Maar vanwaar die bijnaam dan, het lederen ‘monster’. Tja, dat is eigenlijk heel eenvoudig; de bal brengt geluk, euforie en plezier aan de ene kant, en wanhoop, verdriet en verslagenheid aan de andere kant. En dat kan al in 1 seconde omslaan, zeker voor ons Nederlands Elftal. Wie herinnert zich niet de bal op de paal van Rob Rensenbrink in de laatste minuut van de WK finale van 1978, of de bal van Arjen Robben op de teen van de Spaanse keeper in de WK finale van 2010?

En echt monster dus, die WK-bal voor Oranje. Al dan niet van echt leer …

Tegenwoordig gebruiken we leer voor kleding, schoenen, banken, stoelen en nog allerlei andere zaken waar niemand eigenlijk gek van opkijkt. Maar vroeger gebruikten de mensen ook leer, en soms ook op manieren waarvan we nu zouden denken ‘hoe dan?’ Ik zal u een paar voorbeelden geven.

De zeevarende Keltische stammen uit de eerste eeuw stonden bekend vanwege hun enorme schepen, en die hadden zeilen van buitengewone duurzaamheid nodig. Om hen te helpen door de barre omstandigheden van de Atlantische oceaan te navigeren, maakten deze stammen hun zeilen van leer.

Met de komst van behang rond het midden van de zeventiende eeuw begon goudleer de huizen van de rijksten van Europa te sieren. In die tijd werd Spanje beschouwd als dé bron voor leer van de hoogste kwaliteit op het continent. En dat leer kwam dus op de muren terecht!

Geloof het of niet, maar de eerste golfballen, die werden gemaakt in Nederland overigens, rond het midden van de 14e eeuw, waren van leer. Oorspronkelijk vulden golfballenmakers hard leer met koeienhaar. Later werden ze opgewaardeerd naar de veren van kippen of ganzen. Ze begonnen toen ook het leer wit te verven om verdwaalde ballen gemakkelijker te vinden, best logisch natuurlijk.

Leer was dan misschien het symbool van status en luxe, het was natuurlijk ook een materiaal voor iedereen. Zo werd leer al sinds de vroegste tijden gebruikt om drinkbekers te maken, en in Engeland in de middeleeuwen leek het zelfs alsof elke pub in Engeland gevuld was met leren mokken. Lekker, een biertje met leren nasmaak!

En tot slot; de oude Feniciërs woonden aan de oostkant van de Middellandse Zee, inclusief een eiland voor de kust van het huidige Syrië. Als een vijand de verkeerde kant van de kust van het vasteland zou binnenvallen, zou het hele eiland de toegang tot zijn zoetwatervoorziening kunnen verliezen. Ze moesten dus een alternatieve systeem ontwikkelen. Hun oplossing was om een ondergrondse bron te bouwen die via leren slangen water uit de zeestraat haalde. Deze leren pijpen sloten zout water uit waardoor alleen zoet water in de eilandbron terecht zou komen. Rio-leer-ing dus!

Zo maar wat bijzondere manieren om leer te gebruiken. Misschien leuk als u weer eens een golfballetje slaat, of de loodgieter belt!

Misschien kijkt u het ook wel, het Formule 1 circus. Sinds we weer een Nederlandse deelnemer hebben, die het ook nog eens geweldig doet, wordt er weer massaal door Nederlanders naar de races gekeken. En dat allemaal omdat er een Nederlander is die bulkt van het race talent: Max Verstappen.

Ziet er ook wel cool uit toch, zo’n Formule 1 racer? In zijn strakke overall, met die kleurrijke helm? Maar wist u dat er ontzettend veel techniek bij gebruikt is, om te komen tot de pakken die de heren nu aan hebben? Vroeger was dat natuurlijk allemaal van leer. En helemaal in het begin waren het niet eens hele pakken, maar gewoon wat stoere kleren, vaak dan wel met een mooie leren jas. En toen ook nog vaak met een leren helm!

Hoe dan ook, dat leer is wel geweest. En dat heeft met de veiligheid van de coureurs te maken. Je kunt veel van leer zeggen – dat het mooi materiaal is, dat het zeer veelzijdig is – vuurbestendig is het uiteindelijk niet natuurlijk. Dus daar moest wat op gevonden worden. En daar begonnen ze mee toen er in de jaren vijftig en zestig nogal wat ongelukken gebeurden, waarbij brand de oorzaak van de problemen voor de rijders was.

Tegenwoordig is dat daarom allemaal anders. Allereerst zijn de race pakken niet meer van leer, maar meestal van Nomex, en dat geldt dan ook voor de schoenen en handschoenen. En de pakken zijn dan misschien wel niet helemaal vuurvast, ze kunnen veel hebben. Ze moeten volgens de regels nu in ieder geval 12 seconden in vuur en vlam kunnen staan, zonder dat de rijder daar iets aan over houdt. Al is de beste manier om niet in een brand terecht te komen natuurlijk gewoon niet in zo’n auto stappen. Harder dan 300 km per uur rijden is natuurlijk nooit echt veilig.

Dan maar weer een weetje; hoe zit het met een toiletstop? Dat kan natuurlijk niet tijdens de race, dus wanneer het echt niet anders kan, dan plast de coureur gewoon in zijn overall. Hij heeft natuurlijk geen tijd om te stoppen.

Dus mocht u ooit een pak van Max winnen of te pakken krijgen, wel even checken of het gewassen is!

Tjonge, jonge, zelden zo veel reacties gekregen op een stukje als op het schrijfsel over Ronald Snijders, de woordkunstenaar die zelf nieuwe woorden bedenkt, of hele nieuwe betekenissen aan bestaande woorden geeft. Ik ben dol op zijn hersenspinsels, en schreef er dan ergens anders een stukje over. Maar wat ik daar deed, en wat Ronald Snijders zo geweldig voor doet, dat kan natuurlijk ook met leer. Dus daar gaan we, nieuwe woorden en woorden met een nieuwe betekenis.

Oh, en als u het nog niet snapt, dan even een voorbeeld van de maestro zelf; een benefietkeeper. Dat is dus een keeper die voor het goede doel staat. Vind ik dus leuk. U niet? Nee, nou dan moet u maar wegklikken. Oh, toch wel? Nou ga er maar goed voor zitten dan!

Een leerstoel: nu nog een krukje, maar druk bezig om een echte stoel te worden!

De leerste plaats: je bent wel eerste, maar het goud is op. Dus je krijgt een leren medaille.

Leermuis: een voldoende (V) verwijderd van het diploma vleermuis

Leermeesteres: dominatrix (als u niet weet wat dat is, houden zo!)

Leerdammer Ellen: iets verder in het alfabet dan Leerdammer Kaas, en net voor Leerdammer Emmen

Leerwaarde: aanspreektitel voor een priester in een leren habijt.

Jongleer: net geschoten huid

Re-caputileer: leersoort die je steeds weer opnieuw laat overgeven

Nou, veel flauwer zal het wel niet kunnen worden. Of toch, als we overstappen naar het Engels, kan het nog echt heel veel flower. Wat dacht u van het door mij ontdekte tot nu toe nog onbekende Shakespeare toneelstuk ‘King Leer’? Over een zeer bekende schoenenlapper die koning werd.

Sorry, misschien moet ik me toch eens gaan inhouden. Maar hoe dan ook, mocht u het wel kunnen waarderen, dit soort woordgrappen, en er dus nog echt geen genoeg van krijgen, koop dan vooral de boekjes van Ronald Snijders: ‘De Alfabetweter’ en ‘De Alfabetbeter’.

En wees gerust; die van hem zijn veel leuker dan die van mij!

Soms loop je op een simpele manier tegen iets prachtigs aan. U kent het vast wel. U vindt iets terug dat u al lang kwijt was, bij het opruimen van de zolder. Of u loopt op een rommelmarkt en daar ligt dan die ene plaat die u al jaren zocht, die uw verzameling compleet maakt. Nou, dat gebeurde mij van de week. Ik kreeg een stapel boeken van onze buren, allebei 90plussers, die hadden opgeruimd en dachten dat ik die boeken wel wilde hebben. ‘Jij leest toch zo veel?’, zei buuf.

En daar zat het dus tussen, een prachtig leerboek, tientallen jaren oud en in prachtige staat. Ik vroeg nog of ze zeker wisten dat ik het mocht houden, maar dat was geen probleem. ‘We weten dat je er zuinig op zult zijn!’ Een leerboek dus. Antiek. Maar nee, geen boek van leer, en ook geen boek over leer of leer-onderhoud. Een leerboek van de lagere school van voor de tweede wereldoorlog, 1922 om precies te zijn. Volgend jaar honderd jaar oud dus!

Wat voor boek was dat nou, vraagt u zich wellicht af. Nou, het was een prachtig exemplaar over ‘Ot en Sien’, van Hindericus Scheepstra. Ot en Sien zijn toch wel een begrip geworden in de Nederlandse taal. En misschien weet lang niet iedereen meer precies wie zij waren, ze leven voort in ons collectieve geheugen. Toch?

Hoe dan ook, ik vond het prachtig, dat leerboek uit 1922. Al moet ik eerlijk zijn, ‘Ot en Sien’ zijn natuurlijk niet echt leerboeken als zodanig. Het zijn vooral leuke kinderverhaaltjes. Maar ja, er staat een stempel in dit exemplaar van de school van onze buurvrouw, dus voor mij is het dan toch een soort leerboek.

Ot en Sien waren de hoofdpersonen uit de verhaaltjes die hun plek in onze geschiedenis hebben verworven. Maar er zijn natuurlijk veel meer (leer)boeken van vroeger die dat voor elkaar hebben gekregen. Wat dacht u van ‘In de Soete Suikerbol’ bijvoorbeeld? Kent u toch ook?

Of nog bekender, al kennen de meeste mensen het van het leesplankje; ‘Aap, Noot, Mies’. Kent u dat nog? Het was een leermethode die kinderen moest leren hoe woorden uitgesproken moesten worden, met dus dat beroemde houten leesplankje, maar ook met bijbehorende lees- en leerboekjes.

Aap, Noot, Mies. Met daarna? Ik weet het, u ook? Laat me uw antwoorden maar weten!